Pielęgnacja suchej skóry u małych dzieci
Podstawą pielęgnacji skóry małego dziecka, szczególnie noworodka i niemowlaka jest intensywne nawilżanie, natłuszczanie , ochrona przed podrażnieniami i czynnikami zewnętrznymi. Stosowane kosmetyki powinny być bezzapachowe, dedykowane niemowlętom i małym dzieciom. Niewskazane są zbyt częste kąpiele oraz aplikacja agresywnych detergentów, co może skutkować wysuszeniem skóry. Regularna zmiana pieluszek i kremy barierowe z tlenkiem cynku oraz odpowiednie dobranie pampersów pozwoli na uniknięcie podrażnień skóry.
Z wielu dostępnych kosmetyków pediatrzy rekomendują emolienty. Należy pamiętać o tym, że zupełnie innego traktowania wymaga skóra zdrowa a innego atopowa, skłonna do podrażnień i uczuleń, czy ze zmianami chorobowymi. Ważny jest skład kosmetyku. Istotne, aby były to produkty bezzapachowe, pozbawione konserwantów i dodatku alkoholu, zawierające w swoim składzie oleje naturalne, ceramidy, humektanty.
Warto szukać w składzie produktu substancji hamujących utratę wody. Należy do nich wazelina lub pochodne silikonu. Humektanty (gliceryna, pantenol, mocznik) wiążą i zatrzymują wodę w naskórku. U dzieci poniżej 6 roku życia zaleca się zamiast mocznika stosowanie gliceryny. Z kolei lipidy (ceramidy, cholesterol, kwasy tłuszczowe) zatrzymują wilgoć, chronią przed czynnikami zewnętrznymi i utrzymują elastyczność skóry. Zastosowanie znajdują również oleje roślinne ze względu na nienasycone kwasy tłuszczowe wspierające odbudowę lipidów naskórka.
Preparaty hipoalergiczne minimalizują ryzyko podrażnień i potencjalnych alergii. Jest to istotne zwłaszcza przy skórze atopowej. Im krótsza lista składników tym lepiej. Wiele substancji wchodzących w formułę preparatów pielęgnacyjnych jest zbędne i niepotrzebnie obciąża skórę małego dziecka.
Emolienty są rekomendowane szczególnie w przypadku AZS (atopowe zapalenie skóry) zarówno u dzieci jak i dorosłych. Dostępne wyniki badań potwierdzają skuteczność i bezpieczeństwo ich stosowania również u noworodków i niemowląt.
Najnowsze badania wykazały zasadność już profilaktycznego stosowanie emolientów u noworodków obciążonych ryzykiem wystąpienia AZS. Ryzyko zachorowania maleje wówczas nawet o 50%. Dzieje się tak na skutek korzystnych zmian w mikrobiomie skóry, obniżeniu jej pH oraz regeneracji bariery naskórkowej. Niektórzy badacze uważają, że dla zahamowania rozwoju AZS bezwzględnie konieczne jest postawienie wczesnej diagnozy u noworodka z zaburzeniami mikroflory bakteryjnej skóry. Rozpoczęcie szybkiego stosowania preparatów emolientowych zmniejsza transepidermalną utrata wody. Wykazano także, że u wcześniaków aplikacja emolientów zmniejsza ryzyko wystąpienia zakażeń skóry. Istotne, aby każdorazowo przed użyciem omawianych produktów należy dokładnie oczyścić skórę dziecka. Służą do tego pianki, emulsje, roztwory lub nasączone chusteczki.
Oprócz zewnętrznej pielęgnacji skóry ważne jest odżywianie i dawkowanie odpowiedniej ilości płynów. W przypadku noworodków wraz z mlekiem matki, u dzieci starszych z pożywieniem. Istotne, aby nie dopuścić do odwodnienia organizmu dziecka. Nawodnienie małego dziecka (1-3 lata) wynosi około 1000-1250 ml płynów dziennie, wliczając wodę, mleko i zupy. Najlepszym wyborem jest woda niskozmineralizowana. Wystąpienie gorączki, biegunki lub upałów, wymaga częstszego podawania płynów. Najlepiej wody lub elektrolitów.
Małgorzata Zięba